Lezingen over Anna en Gerhard

Om niet alleen hun levensverhaal, maar ook de historische achtergronden van mijn onderzoek voor een breder publiek toegankelijk te maken, verzorg ik lezingen over hun bewogen levens. Daarbij volg ik hun weg van Duitsland naar Nederland en vervolgens naar Frankrijk. Centraal staan hun vlucht voor vervolging, hun inzet voor vervolgde Joden en hun keuze om zich actief in te zetten voor vrijheid en menselijke waardigheid.

Tijdens de lezingen verbind ik hun persoonlijke geschiedenis met de bredere historische context. Aan de hand van documenten, foto’s en onderzoeksresultaten laat ik zien welke keuzes mensen onder een dictatuur moesten maken en welke risico’s Anna, Gerhard en hun medestanders bereid waren te nemen. Ook ga ik in op mijn eigen zoektocht naar hun geschiedenis en op de bronnen waarmee hun levensloop na vele decennia kon worden gereconstrueerd.

De toegang tot mijn lezingen is vrij. Ik vraag geen honorarium en er wordt geen entreegeld geheven. Bezoekers die dat willen, kunnen een vrijwillige bijdrage schenken. Deze donaties komen ten goede aan de herinneringscentra van de voormalige concentratiekampen Ravensbrück en Mittelbau-Dora. Daarmee dragen de lezingen niet alleen bij aan het levend houden van de geschiedenis van Anna en Gerhard, maar ook aan het behoud van de plaatsen waar een deel van die geschiedenis zich heeft afgespeeld.

Klik op de afbeeldingen voor een vergroting.

Lezing - 24 januari 2027 Evangelische Kerk in Sprockhövel-Herzkamp

Holocaustherdenking 2027 – Das Licht in der dunkelsten Nacht

Op zondag 24 januari 2027 om 17.00 uur vindt in de Evangelische Kirche in Sprockhövel-Herzkamp (Duitsland) een bijzondere Holocaustherdenking plaats. Centraal staat het aangrijpende levensverhaal van Anna en Gerhard, zoals beschreven in mijn historische roman *Das Licht in der dunkelsten Nacht.

Tijdens deze muzikaal-scenische bijeenkomst brengen we hun geschiedenis opnieuw tot leven. Zorgvuldig geselecteerde passages uit mijn boek worden voorgedragen door Olaf Reitz, ondersteund door muziek van André Enthöfer en historische beelden. Zelf zal ik als auteur eveneens aan de bijeenkomst deelnemen. De nadruk ligt op de vlucht van Anna en Gerhard naar Nederland, hun betrokkenheid bij het verzet tegen de nazi's en de moed waarmee zij onder levensgevaarlijke omstandigheden hun menselijkheid wisten te bewaren.

Het wordt een avond van herinnering en bezinning, waarin niet alleen de verschrikkingen van de Holocaust centraal staan, maar ook moed, liefde, verzet en menselijkheid in een van de donkerste perioden van onze geschiedenis.

Praktische informatie - Datum: zondag 24 januari 2027
- Aanvang: 17.00 uur
- Locatie: Evangelische Kirche Herzkamp
- Adres: Elberfelder Straße 141, 45549 Sprockhövel, Duitsland
- Toegang: gratis

De bijeenkomst wordt georganiseerd in samenwerking met kultur.kirche.herzkamp en MISWA – Zeit zu handeln e.V. Wuppertal.

Meer informatie: www.kultur-kirche-herzkamp.de

Iedereen is van harte welkom.

Lezing - 9 november 2026 Stadtbücherei Sprockhövel 19:00 Uhr

Lezing - 7 oktober 2026 Wetter Stadtbücherei

Website gemeente Wetter:

Indrukwekkende boekpresentatie over moed en menselijkheid

Ook de boekpresentatie van auteur Fred Seesing in de stadsbibliotheek trok veel belangstelling. In zijn documentaire roman „Het licht in de donkerste nacht“ vertelt hij de levensgeschiedenis van Anna Chlebowski-Sperber en Gerhard Sperber, een Joods echtpaar dat na hun vlucht voor de nationaalsocialistische vervolging actief werd in het verzet.

Naast het voorlezen van fragmenten uit zijn boek vertelde Seesing op indrukwekkende wijze over zijn jarenlange onderzoek in archieven in Duitsland, Nederland, Frankrijk en Israël. Daarbij gaf hij het publiek een boeiende inkijk in zijn historische speurtocht en de reconstructie van de levensgeschiedenissen van de hoofdpersonen. De bijeenkomst werd ondersteund door de gemeente Wetter (Ruhr), het project „WetterWeltoffen“ en het onlangs opgerichte initiatief „Omas gegen Rechts“ uit Wetter (Ruhr).

Bijzonder aangrijpend was ook het verhaal van Irene Sperber, de dochter van Anna en Gerhard Sperber, die tijdens de vlucht van haar ouders in 1943 als baby onder een valse identiteit voor de nazi's werd verborgen. Dankzij het diepgaande onderzoek van auteur Fred Seesing kon hij Irene Sperber helpen om haar eigen levensgeschiedenis en het lot van haar ouders beter te begrijpen.

Fred Seesing was verheugd over de grote belangstelling en de bereidheid van de bezoekers om een donatie te doen. Er werd ongeveer 300 euro ingezameld, een bedrag dat de auteur zal overmaken aan de herdenkings- en herinneringsplaats Ravensbrück. In dit voormalige concentratiekamp werd Anna Sperber-Chlebowski op 20 april 1945 vermoord. Haar man, Gerhard Sperber, werd naar concentratiekamp Buchenwald gedeporteerd.

Lezing - 16 september 2026 Cloppenburg

Krantentekst

Anna en Gerhard waren het licht in de donkerste nacht

Fred Seesing leest voor uit zijn boek over een Joods echtpaar dat tijdens het naziregime honderden levens redde

CLOPPENBURG – Auteur Fred Seesing nodigt belangstellenden uit voor een aangrijpende lezing uit zijn roman Das Licht in der dunkelsten Nacht, op woensdag 16 september om 19.00 uur in het Mehrgenerationenhaus. Het is een werk waarin volgens de aankondiging liefde, vervolging en verzet tijdens het nationaalsocialisme nauw met elkaar verweven zijn.

Centraal staan Anna en Gerhard, twee jonge Joodse mensen wier levens worden gekenmerkt door vlucht, hoop en nauwelijks voorstelbare beslissingen. Op basis van jarenlang en nauwgezet onderzoek vertelt Seesing hun geschiedenis.

Hij vertelt over hun vlucht na de Novemberpogroms van 1938, hun tijd in het Nederlandse „Werkdorp“ en hun wanhopige strijd tijdens de Duitse bezetting. Ze sluiten zich aan bij het verzet, eerst in Nederland en later in Parijs, en redden daarbij honderden mensen het leven.

De toegang is op basis van vrijwillige donaties. De volledige opbrengst komt ten goede aan de gedenkplaatsen KZ Ravensbrück en KZ Mittelbau-Dora.

Lezing - 28 mei 2026 Röbel/Müritz

Engelschen Hof Röbel

Op uitnodiging van de Stadtbibliotheek Röbel/Müritz hield ik op 28 mei 2026 een lezing over mijn roman Das Licht in der dunkelsten Nacht. Tijdens de avond vertelde ik niet alleen over het verhaal van Anna en Gerhard, maar ook over het jarenlange onderzoek waarop de roman is gebaseerd.

Terugblik: lezing met Fred Seesing op 28 mei

Op 28 mei vond in de Engelschen Hof een bijeenkomst plaats die de ongeveer 35 aanwezigen diep raakte en nog lang nazinderde. De lezing van Fred Seesing, geboren in Nederland, was als een stille aansporing om onze verantwoordelijkheid voor het heden niet uit het oog te verliezen.

Aanleiding voor zijn roman was een zin die zich als een noodlottige boodschap in zijn geheugen vastzette: „Die was opeens weg.” Deze woorden lieten Fred Seesing, wiens vader en diens broer tussen 1943 en 1945 als dwangarbeiders in Duitsland verbleven, niet meer los. Ze hadden betrekking op een verdwenen tante, wier naam hij uiteindelijk op een deportatielijst terugvond. Verdere naspeuringen brachten hem uiteindelijk bij de Arolsen Archives, het internationale centrum voor onderzoek naar de nazivervolging met ’s werelds grootste archief over slachtoffers en overlevenden van het nationaalsocialisme. Daar begon een zoektocht die het persoonlijke lot van een hele familie zichtbaar maakte.

In de archieven stuitte Fred Seesing op twee mensen wier levensverhalen de basis vormden voor zijn ruim 800 pagina’s tellende documentaire roman: Anna Chlebowski, geboren in Keulen, en Gerhard Sperber, geboren in Berlijn. De authentieke documenten, registratiekaarten en foto’s beschrijven de verschillende etappes van een leven dat werd gekenmerkt door vlucht, verlies en vervolging. De dialogen in de roman zijn fictief, maar de historische feiten staan vast, zijn gecontroleerd en gedocumenteerd.

Materiaal zoals documenten, foto’s en registratiekaarten begeleidde de voorgelezen passages uit de roman en maakte de weg van het paar voelbaar. Wat de roman zo bijzonder maakt, is niet alleen de pure chronologie, maar vooral de indringende uitnodiging om na te denken over verantwoordelijkheid, herinnering en menselijke waardigheid.

Een vriendin van Fred Seesing, Birgit Zwenker uit Röbel, las passages uit de roman voor die zeer aangrijpend waren en de aanwezigen telkens ademloos lieten luisteren. Het jonge paar, inmiddels getrouwd en met een dochtertje Irene van slechts enkele dagen oud, ziet zich gedwongen naar Frankrijk te vluchten. Ze dragen hun dochter over aan een pleeggezin om het kind een kans te geven te overleven. In Frankrijk sluiten zij zich aan bij het Joodse verzet, maar worden ontdekt, gedeporteerd en naar Buchenwald respectievelijk Ravensbrück gebracht.

Het lot van Irene laat Fred Seesing niet los en verdere naspeuringen leiden uiteindelijk naar Irene zelf. Na intensief onderzoek kon hij haar vinden en contact met haar opnemen. Foto’s tonen de ontmoeting met de familie, die er dankbaar voor is eindelijk meer te weten over haar afkomst en verleden. Door de roman, zo zeggen zij, hebben hun ouders en grootouders een leven gekregen.

De bijeenkomst liet een stille, bedachtzame sfeer achter. De aanwezigen verlieten de Engelschen Hof met het gevoel dat waargebeurde verhalen niet alleen gelezen, maar ook gevoeld moeten worden – opdat verschrikkelijke tijden zoals die van toen nooit in vergetelheid raken.

Stadsbibliotheek Röbel/Müritz

Lezing - 22 april 2026 Sprockhövel-Niedersprockhövel

Evangelisches Gemeindehaus

Op uitnodiging van Oma’s tegen Rechts Sprockhövel, de Förderverein der Stadtbücherei Sprockhövel e.V. en de Stadtbücherei Sprockhövel vertel ik tijdens deze lezing over mijn roman Das Licht in der dunkelsten Nacht en over het waargebeurde verhaal achter het boek.
Aan de hand van het leven van Anna en Gerhard Sperber vertel ik over vervolging, verzet en de gevolgen van een dictatuur voor gewone mensen. Hun geschiedenis behoort tot het verleden, maar draagt ook een actuele boodschap in zich: democratie en vrijheid zijn niet vanzelfsprekend. De gebeurtenissen van toen herinneren ons eraan hoe belangrijk het is waakzaam te blijven wanneer democratische waarden, mensenrechten en de rechtsstaat onder druk komen te staan.

Lezing - 9 februari 2026 Sprockhövel-Herzkamp

Romanlezing

Een avond met veel emotionele momenten in Sprockhövel

Door Lilo Ingenlath-Gegic

>Fred Seesing uit Herzkamp heeft de roman Het licht in de donkerste nacht geschreven. Op 880 pagina's vertelt hij over Anna en Gerhard, hun liefde, de vervolging en het verzet. Tijdens een bijzonder interessante bijeenkomst, met veel emotionele momenten, vertelde hij maandagavond uitvoerig over de geschiedenis achter zijn boek. De zaal van het evangelische verenigingsgebouw in Herzkamp was meer dan goed gevuld. 120 mensen luisterden geboeid terwijl Seesing vertelde over zijn onderzoek en zijn nauwgezette zoektocht naar sporen en verbanden.

Onderzoek naar het lot van Nederlandse Joden

Door zich te verdiepen in zijn eigen familiegeschiedenis raakte de Nederlander intensief betrokken bij het lot van de Joden in Nederland. Zijn vader en diens drie broers verbleven - net als ongeveer een half miljoen Nederlanders - van 1943 tot 1945 als dwangarbeiders in Duitsland. In zijn familiestamboom stuitte Seesing - die in 1954 in Rotterdam werd geboren - op tante Rose, over wie werd gezegd: "Die was opeens weg." Hij vond zijn Joodse oudtante terug op een deportatielijst.
Seesing zette zijn onderzoek voort en bezocht het Arolsen Archiv, het wereldwijd grootste archief dat informatie verzamelt over het lot van vervolgde Joden en andere slachtoffers van het nationaalsocialisme. Als vrijwilliger hielp hij daar bij het digitaliseren van documenten en droeg hij bij aan het ophelderen van verschillende levensgeschiedenissen. In het archief stuitte hij op Anna Chlebowski - een Joods meisje, geboren in 1920 in Keulen en opgegroeid in Essen - en Gerhard Sperber, geboren in 1920 in Berlijn. Daarna volgde een intensief onderzoek naar het leven van beiden.

Tijdens de bijeenkomst in Herzkamp nam Seesing de bezoekers mee in deze nauwgezette zoektocht. Hij liet bronnen, vondsten, systeemkaarten, documenten en foto's zien die hem vaak heel dicht bij het leven van Anna en Gerhard hadden gebracht. Zo dicht, dat er tijdens zijn presentatie steeds opnieuw emotionele momenten ontstonden. Om de herinnering aan het leven van Anna en Gerhard levend te houden, schreef Seesing een roman. Uit deze roman las Christiane Gkesios, een vriendin van de auteur, enkele aangrijpende passages voor. De tekst is fictie, maar wat de hoofdpersonen overkomt, is historisch gedocumenteerd. De scènes staan dicht bij de werkelijkheid - dicht bij het leven van Anna en Gerhard. Die avond maakten ze de aanwezigen herhaaldelijk zichtbaar aangedaan. De Joodse jongeren vluchtten kort na de Novemberpogroms van 1938 naar Nederland. Daar leerden ze elkaar kennen en werden ze verliefd. In het Werkdorp, een opleidingscentrum voor jonge Joodse emigranten, begonnen ze aan een beroepsopleiding die hen moest voorbereiden op emigratie naar Palestina of Amerika. Seesing liet een filmfragment zien van de eerstesteenlegging van het Werkdorp. "Het moet een klein lichtpuntje zijn in deze donkere dagen", klonk het in het nieuwsbericht uit 1934.

Seesing, die al 53 jaar in Duitsland woont, onderzocht ook de Nederlandse aspecten van de Jodenvervolging en de verbindingen binnen het Europese verzet. Meer dan vijf jaar lang zocht hij intensief naar informatie over Anna en Gerhard. Als puzzelstukjes voegde hij alles samen tot één geheel. In zijn boek Het licht in de donkerste nacht wisselt hij tussen verschillende vertelniveaus. Om ook de kennis van nu in het verhaal te kunnen verwerken, voert hij fictieve gesprekken met zijn dochter. In mei 1940 valt Duitsland Nederland binnen. Het leven voor Joden wordt steeds moeilijker. Anna en Gerhard trouwen; hun trouwfoto toont een gelukkig jong paar. In augustus 1943 wordt hun dochter Irene geboren. Veel Joden waren op dat moment al naar vernietigingskampen gedeporteerd. In de roman wordt de historische context steeds opnieuw nauwkeurig belicht. Anna en Gerhard vluchten naar Frankrijk en sluiten zich aan bij een Joodse verzetsorganisatie. Hun dochter Irene moeten ze bij een pleeggezin achterlaten. Een scène in de roman beschrijft deze moeilijke beslissing op aangrijpende wijze.
Aan het einde beleefden de bezoekers het meest emotionele moment van de avond: de inmiddels 82-jarige Irene was samen met haar zonen en kleinkinderen naar Herzkamp gekomen. Diep geëmotioneerd bedankten zij Fred Seesing voor zijn onderzoek en voor de roman, waarin hun ouders en grootouders "een leven hebben gekregen".

Links naar verschillende archieven / websites

Gedenkstätte Buchenwald (D)

KZ Buchenwald Wikipedia (D NL)

Gedenkstätte Buchenwald - Kulturstadt Weimar (D)

Gustloff-Werk II (D)

YouTube: Die roten Kapos von Buchenwald (D)

YouTube: Das Leben eines Häftlings KZ-Buchenwald Dokumentation (D)

Timeline of deportations of French Jews to death camps

Literatuur

Kassenborck, K. NANNO Onderduiker im Rettungswisrstand Heidelberg 2022 ISBN 978-3-95505-334-5 (D)

Chaigneau, J.F. Le Dernier Wagon Paris 1981 ISBN 2-7242-1295-9

Fransecky von, T. Flucht von Juden Aus Deportationszügen in Frankreich, Belgien und den Niederlanden Berlin 2014 ISBN 978-3-86331-168-1

Hackett, D.A. Der Buchenwald-Report 2023 ISBN 978-3-406-81168-5